مهدکودک شقایق
بیش فعالی کودکان

بیش فعالی کودکان

1 1 1 1 1

اختلال «بیش فعالی» دارای ۳ علامت مهم است که به طور پایدار و ثابت و همیشگی دیده می شوند. در ادامه به مشکلات اساسی این کودکان که عبارت است از بی توجهی، بیش فعالی و تکانشگری مفصل تر می پردازیم.

 

قبل از شروع این مقاله، پیشنهاد می کنیم که که مقاله زیر را بخوانید:

تاثیر ترتیب تولد بر ویژگی های شخصیتی

 

١- بی توجهی

یکی از ویژگی های کودک مبتلا به «بیش فعالی» که تقریبا همواره وجود دارد این است که آنها به آسانی گرفتار حواس پرتی و پریشانی فکری یا کوتاهی مدت زمان توجه می شوند. این مشکل همانند بیش فعالی، آن چنان مشهود نیست. اما اهمیت عملی بیشتری دارد. کودک دارای بیش فعالی توجه ندارد. خردسالان در مقایسه با بزرگسالان نسبتا فاقد مهارت تمرکز و ادامه انجام وظایف دراز مدت و کسالت آور می باشند. کودک مبتلا به بیش فعالی همانند کودکی خردسال تر از خود رفتار می کند. او برخلاف کسی است که باحوصله گوشه ای بنشیند و بدون وقفه صبورانه به حل جدول بپردازد. کودک گرفتار بیش فعالی مانند یک کودک نوپا و شاگرد کودکستانی با شتاب از کاری به کار دیگر می پردازد و آخر به نظر می رسد که در انجام کاری دچار سرگشتگی است. در مدرسه آموزگارش گزارش می دهد که شما نمی توانید توجهش را برای مدت طولانی به چیزی جلب کنید. تکالیفش را تمام نمی کند و به دستورات عمل نمی کند. در خانه مادرش متوجه می شود که او به مدت طولانی به چیزی گوش نمی دهد، فکر نمی کند و چیزی به خاطر نمی آورد.

پدر و مادر باید دور کودک بال بال بزنند تا او را مجبور کنند آنچه را که می خواهند انجام دهد. یکبار به او گفته اند با قاشق و چنگالش غذا بخورد نه با دست هایش. او اطاعت می کند، اما چند ثانیه بعد دوباره با دست غذا می خورد. ممکن است تکالیفش را آنگونه که از او خواسته اند شروع نماید. ولی آنها را کامل انجام نمی دهد مگر اینکه پدر و مادرش به او نق بزنند. ممکن است بچه الزامی به پیروی کردن از دستورات نداشته باشد، ولی میان انجام کاری مشخص کار دیگری را شروع کند. کارها نیمه تمام اند. اتاقش ریخته و پاشیده است، لباس ها نامرتب هستند.

گاهی نشان می دهد از کاری که در دست دارد و فراموشش می کند سرگشته و پریشان شده است.

 

حتماً بخوانید: رشد ذهنی کودک

 

اشاره به این نکته دارای اهمیت است که الزامی نیست حواس پرتی همه وقت وجود داشته باشد. اغلب زمانی که کودک به توجه فردی دست یابد می تواند برای مدتی به خوبی متوجه چیز بشود. ممکن است آموزگارش گزارش دهد که او به خوبی به یکایک موارد توجه می کند. و ممکن است روان پزشکی اشاره نماید که کودک می تواند به هنگام آزمایش متوجه موقعیت باشد و یا یک پزشک کودکان مشاهده کند کودک در زمان معاینه کوتاه در مطب بی توجهی نشان نمی دهد همه ی این موارد درست است. ولی آنچه دارای اهمیت می باشد این است که کودک چگونه نمی تواند وقتی بزرگسالی حداکثر تلاش خود را به کار می برد تا او را مجبور به انجام کاری نماید توجه کند. بسیاری از کودکان دارای بیش فعالی حداقل برای اندک مدتی می توانند به دقت به چیزی گوش فرا دهند. اگر آزمایش کننده روان پزشک، پزشک کودکان با روانشناس تغییر پذیری پتانسیل چنین رفتاری را تشخیص ندهد ممکن است به نتیجه ای نادرست دست یابد که کودک کاملا سالم است و پدر و مادر و آموزگار بیش از حد واکنش نشان می دهند.

اگر چه بسیاری از یافته های پژوهشی نشان می دهد که کودکان مبتلا به «بیش فعالی»، نارسایی قابل توجهی در توجه پایدار دارند، اما برخی از پژوهشگران، چنین نارسایی ای را مشاهده نکرده اند. این کودکان مشکل هایی را در توجه انتخابی نشان می دهند و از آنجا که قادر به کنترل توجه خود نیستند، در حین انجام کارها و تکلیف ها به رویا فرو می روند و این ناتوانی خود عاملی برای ناتوانی های تحصیلی و رفتارهای اجتماعی می شود.

 

حتماً بخوانید: عوامل مؤثر بر رشد کودک

 

۲- بیش فعالی

بیش فعالی حرکتی، احتمالا یکی از نخستین نشانه هایی است که در خلال سال های پیش مدرسه ای، در کودک مبتلا به «بیش فعالی» مشاهده می شود. والدین و معلمان، این کودکان را به منزله کودکانی توصیف می کنند که بیش از حد پرجنب و جوش و به گونه ای اغراق آمیز کنجکاوند. این کودکان مرتباً به اطراف می دوند و از در و دیوار بالا می روند. در آرام نشستن دچار مشکل بوده و دائم می لولند، تحمل نشستن در جایی را نداشته و از این حیث دچار اشکالند. در هنگام خواب بیش از اندازه به اطراف حرکت می کنند. همیشه در حال رفتن و عمل کردن هستند. چنانکه توسط یک موتور تحریک می شوند.

این علامت ها باید در محیط کودک گزارش گردد اگر والدین و آموزگار از نظر این رفتارها توافق نداشتند به گزارش آموزگاران باید اهمیت بیشتری داده شود زیرا آنان با رفتارهای طبیعی هر سن آشنایی بیشتری دارند نشانه های بیماری که در بالا ذکر شد مخصوص کودکان ۸ تا ۱۰ سال است. کودکان کم سالتر معمولا نشانه های بیشتری را نشان می دهند و کودکان مسن تر نشانه های کمتری را نشان می دهند.

چنین کودکی همیشه در حال فعالیت و حرکت به سوی همه چیز است و همیشه به چیزی که سر راهش باشد دست می زند (و از این روی معمولا به اشتباه آن را می شکند). اگر چشم از او برداری روی یخچال است یا میان خیابان. در یک چشم به هم زدن، فنجان ها و قابلمه ها مثل برق از کمد و کشوها بیرون ریخته شده، لیوان ها و ظرف های روی میز به هم خورده و لامپ ها خاموش شده اند. معمولا مادر این احساس را دارد که یک لحظه چشم برداشتن از او مصیبت خواهی است. لحظه ای که پشتش را به او کند چیزی شکسته شده یا جان این کودک نوپا در خطر است. و حق هم دارد. بچه های دارای بیش فعالی سهم بیشتری در به وجود آوردن حوادث دارند و بسیار بیشتر از بچه های عادی در بخش های اورژانس دیده می شوند. بعضی اوقات بچه مبتلا به «بیش فعالی» همانگونه که بیش فعال است، وراج و پرگو هم است.

نکته مهم درباره کودک «بیش فعالی» این است که همه کودکان مبتلا به این بیماری بیش فعال نیستند و بعضی کودکان دارای بیش فعالی هستند که بسیاری از مسائل ذکر شده را دارا می باشند و حتی اندکی از این ها هستند که کمتر از حد عادی فعال می باشد.

احتمال می رود به وجود چنین کودکانی کمتر از آنهایی که دارای بیش فعالی هستند پی برده شود. و اگر آنها یاد گرفته باشند که به عنوان فرار از شناخته شدن آرام بنشینند این احتمال به مراتب بیشتر می شود. نکته دوم اینکه ممکن است بیش فعالی مشخص و روشن نخستین نشانه ای باشد که با رشد کودک از بین برود. بیشتر اوقات دیگر مسائل پابرجا خواهند بود. از این روی، حتی اگر کودکی بیش فعال حرکتی آرام و کند داشته باشد. همه مسائلش حل نمی شوند. و ممکن است بسیاری از این مسائل و مشکلات نیاز به درمان داشته باشند حتی اگر نفس بیش فعالی از بین رفته باشد.

 

حتماً بخوانید: بازی های کودکان

 

٣- تکانشگری یا برانگیختگی

منظور از تکانشگری، انجام یک عمل بدون فکر و تأمل در مورد آن عمل و نتیجه آن است. به عبارتی برانگیختگی در این کودکان، ناتوانی در فکر کردن قبل از انجام یک عمل نیست. بلکه انجام یک عمل، پیش از آنکه مدت زمانی را به فکر کردن اختصاص دهند، است.

تکانشگری چهار نوع است:

١- عمل بدون کنترل، بازداری یا توقف

۲ - عمل بدون تفکر با ملاحظه گری

٣- عمل بدون پیش بینی، برنامه ریزی کافی یا درنظرگرفتن پیامدها

۴- عمل آنی و ناگهانی

این مولفان معتقدند که تکانشگری یکی از اجزای اصلی اختلال بیش فعالی» است و توضیح می دهند که به همین علت است که این کودکان در «راضی شدن» مشکل دارند برای مثال، آنها در مقایسه با کودکان عادی به تقویت کننده هایی با فاصله های کوتاه تر احتیاج دارند. شاید به همین خاطر است که از پیامدهای رفتار خود تجربه کسب نمی کنند و حتی پس از تنبیه شدن، دوباره رفتارهای آزارشی را تکرار می کنند.

ویژگی ای که در مورد کودکان مبتلا به «بیش فعالی» بسیار توصیف شده، تکانش یا کنترل تکانه ضعیف است. هر خردسالی دلش می خواهد چیزی را که هر زمان بخواهد داشته باشد. او بدون در نظر گرفتن نتایج با بازتاب کارش عمل می کند.

 

حتماً بخوانید: دوست یابی کودکان

 

توانایی شکیبایی در تأخیر انجام کار شمارش تا ده، اندیشیدن پیش از انجام کار همه به افزایش سن مربوط می شود و باز، در این مورد نیز بچه مبتلا به بیش فعالی همانند کودکی چندین سال کوچکتر از حدود سنی اش رفتار می کند.

او هنگامی که چیزها یا افراد در رفتاری که او خواسته اقدام نمایند، کوتاهی کنند، خیلی زود عصبانی و رنجیده خاطر می گردد. اسباب بازی ها را با لگد به اطراف پرت می کند (گاهی اوقات آنها را می شکند) و به احتمال زیاد برادر و خواهر یا همکلاسی هایش وقتی آن چه را که «باید» انجام دهند، نکنند، بایست ضربات مشت را تحمل نمایند.

لباس هایش را پاره و یا اسباب بازی هایش را خراب می کند، نه از روی سوء نیت بلکه از روی بی فکری. همچنین تکانش در برنامه ریزی و داوری ضعیف نیز دیده می شود و نسبت به بیشتر کودکان احتمال زیادتری می رود که آنها به یکباره در چند سو بدوند. آنها بی نظم و ترتیب هستند. مورد دیگری که در بعضی از کودکان گرفتار بیش فعالی مسئله ساز است، کنترل ادرار و مدفوع می باشد که می تواند به تکانش آنها بستگی داشته باشد. برخی از کودکان مبتلا به بیش فعالی وقتی خردسال تر هستند ممکن است در مدت روز خود را کمی خیس یا کثیف کنند. به نظر می رسد آنها به نیازهای فشار خویش توجهی ندارند و تا اندازه ای خود را تخلیه می کنند. ممکن است کودک گرفتار بیش فعالی تنها مسائلی از دید بی توجهی و بی دقتی و حواس پرتی داشته باشد، ولی اغلب مشاهده می کنیم که این نشانه ها تنها می توانند سبب ساز مشکلاتی هم در مدرسه و هم در روابطش با دیگر کودکان باشند. ممکن است کودک بی دقت نکته ای از داستانی را که کودک دیگری می گوید از دست بدهد و گفته او را قطع کند. و بعد به دور از آن با نگاه های خیره و زل زده به فکر فرو رود. یا ممکن است شیوه یک بازی را نداند و اشتباهاتی بکند.

برچسب ها: مهد کودک شقایق, بهترین مهد کودک های تهران, رشد کودک, اختلال یادگیری در کودکان, رشد عاطفه کودک, بیش فعالی کودکان

ما را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید