مهدکودک شقایق
ترس کودک

ترس کودک

1 1 1 1 1

ترس بیان واکنش های قدرتمند احساسی است. ترسیدن برای کودک امری طبیعی و عادی است. ترس ها عموماً در کودکان خردسال مشاهده می شوند، زیرا هنوز راه های پیشرفته تر مقابله و کنار آمدن با احساس های قوی، در آنان رشد نیافته است. ترس های کودک را می توان با تغییر از بین برد.

آغاز ترس های کودک

ترس ها در سن ۳.۵ سالگی، هنگامی که رشد فوق العاده و شگرفی صورت می گیرد، کاملاً بارز و آشکار هستند. در این سن مهارت های زبانی گسترش می یابند، قوه تخیل اوج می گیرد، حالات و احساسات پرخاشگرانه نمایان می شوند و رفتارهای اجتماعی و تمایلات مراقبت از خود افزایش می یابند. مجموعه این ظرفیت های جدید موجب احساس اضطراب و دلواپسی، نا آرامی و ترس در کودک می گردد.

تغییرات محیط زندگی کودک نیز می تواند چنین اثری داشته باشد. سکونت در منزل جدید، تولد نوزادی در خانواده، غیبت یا مرگ یکی از بستگان نزدیک، آمدن پرستار یا مراقب جدید یا شروع مهد و مدرسه ممکن است ترس ها را افزایش دهد.

 

حتماً بخوانید: پرورش کودک تیزهوش

 

ترس ها ممکن است در تجربه های واقعی زندگی هم ریشه داشته باشند. هر حادثه خشونت آمیز یا رویارویی خصمانه ای با فرد یا جانوری می تواند منشأ ترس های کودک باشد.

کودکان عموماً از چند شیء یا موجود مشخص مثلاً حیوانی خاص، یا حالتی خاص مثل سروصدای بلند و تاریکی می ترسند. کودکان از مواردی که قادر به کنترل آنها نیستند نیز می ترسند. مثلا نمی توانند واکنش سگ را پیش بینی کنند یا دلیل ایجاد صدای بلند را درک نمی کنند و نیز نمی دانند چه موجودی در گوشه اتاق تاریک کمین کرده و پنهان شده است. کودکان در این سن می دانند که کنترل احساسات پرخاشگرانه شان تا چه اندازه مشکل است و درباره مهار نشدن احساسات خشونت آمیز خود نگرانند.

 

تشخیص و شناخت ترس های کودک

حالت ترس در چهره فردی که ترسیده، ممکن است واضح و مشخص یا نامحسوس و غیرقابل تشخیص باشد. تشخیص ترس در سایر کودکان ممکن است کمی مشکل تر باشد. رفتارهایی از قبیل مکیدن شست، جویدن ناخن یا تاب دادن رشته ای از موها می تواند از علائم ترس باشد. ترس ممکن است تغییراتی در بازی، خورد و خوراک یا الگوهای خواب کودک به وجود بیاورد یا موجب بروز رفتاری غیرمنطقی یا بچه گانه در او گردد. واکنش دیگر نسبت به ترس ها مخفی کردن آنها از طریق صحبت کردن زیاد یا عملکردی بی نهایت شجاعانه است.

در صورت ناشناخته بودن منشأ ترس کودک، والدین می توانند به جستجوی الگوی ترس های کودک برآیند. آیا ترس در حضور افراد مشخص یا حین انجام فعالیت های معینی بروز می کند؟ آیا کودک در منزل احساس آرامش می کند ولی در مهد، رفتاری متفاوت دارد؟ در این صورت کودک را به صحبت درباره احساسش تشویق و ترغیب کنید. کتاب خوانی با یکدیگر، ممکن است به اعتراف کودک کمک کند. او به محض اینکه ترس گاه به گاه همه افراد را تشخیص دهد، ممکن است نسبت به صحبت کردن درباره احساس هایش، ابراز تمایل بیشتری نشان دهد.

 

حتماً بخوانید: خواب کودک

 

چگونگی کمک والدین به ترس های کودک

جدی گرفتن ترس های کودکان مهم ترین کاری است که والدین می توانند انجام دهند. هنگامی که کودک ترسیده است، به محبت، حمایت و حوصله بیشتری نیاز دارد. باید او را در آغوش گرفت و به او اطمینان داد که از او حمایت خواهد شد.

هنگامی که کودک ترسیده است، هیچ صحبت منطقی و با استدلالی درباره اینکه هیچ چیز ترسناکی در تاریکی وجود ندارد، ترس او را ریشه کن نخواهد کرد. تحقیر ترس های کودکان، مردود شمردن آنها با درخواست کنار گذاشتن رفتارهای لوس و بچگانه، تنها به ناراحتی و رنج بیشتر کودکان منجر می شود. در این صورت کودک نه تنها می ترسد، بلکه احساس می کند که اطرافیانش درک درستی از ترس او و علت آن ندارند.

والدین با اقدامات بسیار ساده زیر می توانند کمک بسیاری به غلبه کودکان بر ترس هایشان انجام دهند.

 

حتماً بخوانید: با کودک خجالتی خود چه کنم؟

 

1- واضح و شفاف سازی

گاهی ترس ها براساس برداشت اشتباه و درک نادرست ایجاد می شوند. در این صورت شفاف سازی موضوع ممکن است مؤثر باشد. این شیوه، به ویژه در مواردی مانند ترس از رعد و برق مؤثر است.

ترس کودکان از رعد و برق نتیجه افکار خام و ناپخته آنان است. کودکان تمایل دارند که شخصیت های انسانی را به اشیای بی جان نسبت دهند. مثلا صدای رعد و برق را با ابراز عصبانیت یکسان می دانند و از این که هدف این احساسات خشمگینانه قرار گیرند، می ترسند.

برخی از پدر و مادرها با یک شرح و توضیح ساده علمی با این نوع ترس مقابله می کنند و عده ای نیز به داستان پردازی رو می آورند و مثلا می گویند که صدای رعد و برق، صدای بازی بولینگ فرشته ها در آسمان است! در آغوش گرفتن مهربانانه کودک در طول مدت طوفان و رعد و برق می تواند این وضعیت را به یک تجربه جالب توجه تبدیل کند. فواید باران را برای کودک شرح دهید یا به کودک بیاموزید که فاصله بین صدای رعد و مشاهده برق را با اعداد بشمارد تا فرآیند پیشرفت طوفان را پیگیری کند.

 

حتماً بخوانید: قوه تخیل کودکان

 

2- حساسیت زدایی

شقایق از سگ ها به شدت می ترسید. مادر و پدر برای کمک به او برنامه ای طراحی کردند؛ به این ترتیب که خواندن کتاب هایی درباره سگ ها و توله هایشان را برای او شروع نمودند. در مرحله بعد شقایق را به بازدیدی از یکی از مغازه های فروش حیوانات خانگی بردند. آنها ابتدا بیرون مغازه می ایستادند و سگ ها را از پشت شیشه ویترین تماشا می کردند. بعد از چندین هفته، به یکی از محل های نگهداری حیوانات رفتند که در آنجا مسئول مربوطه سگ آرامی را در اختیار شقایق قرار داد تا آن را نوازش کند. در نتیجه ترس شقایق تا حدی برطرف شد که می توانست همراه با همسایه ای که سگش را برای گردش از منزل بیرون می آورد در کوچه قدم بزند.

خانواده شقایق مراقب بودند که این برنامه به تدریج تحقق یابد و به همین دلیل قدم به قدم، همراه با آماده شدن شقایق پیش می رفتند. آنها هر بار که شقایق با چالش جدیدی روبه رو می شد، او را مورد تشویق و حمایت قرار می دادند. با این حال در صورتی که شقایق احساس ناراحتی می کرد، والدین او آماده بودند تا طرح را متوقف سازند.

 

حتماً بخوانید: اختلال یادگیری در کودکان

 

3- توانمند کردن

شقایق از تاریکی نیز می ترسید. خانواده شقایق طبق برنامه ای کارهای پیش از خواب او را طولانی کردند تا بتوانند قبل از به خواب رفتن او، زمان بیشتری را با فرزندشان بگذرانند.

آنها به او گفتند که همیشه حامی و پشتیبان او خواهند بود و اطمینان دادند که هیچ نوع دیو یا غولی زیر تخت یا کمد او پنهان نشده است حتی یک حيوان پشمالوی بزرگ در کنار رختخوابش قرار دادند تا اطمینان بیشتری پیدا کند. چراغ خواب تازه ای هم برای شقایق تهیه شد تا تنوعی برایش ایجاد شود. والدین شقایق به منظور برطرف کردن ترس او از تاریکی، در دام برنامه جستجوی شبانه برای یافتن غول گرفتار نشدند. جستجوی بی فایده ای که علاوه بر افزودن اضطراب و تشویش کودک، اعتماد او را نسبت به توانایی والدینش به عنوان حامیانش کاهش می داد. با در نظر گرفتن این برنامه طی چندین ماه و برطرف شدن ترس شقایق از تاریکی، رفتار او به هنگام خواب بهبود قابل ملاحظه ای یافت.

 

حتماً بخوانید: رشد ذهنی کودک

 

واکنش های طول روز

برای کمک به کودکی که می ترسد، در طول روز نیز می توان اقداماتی انجام داد. کودکان برای نشان دادن احساسات پرخاشگرانه شان، نیازمند روش و ابزاری هستند. آنها می توانند به صورت گفتاری، فیزیکی یا از طریق خلق آثار هنری احساسات خود را بروز دهند.

با در نظر گرفتن این هدف، کارهای روزمره نیز مفید هستند. الگوهای قابل پیش بینی در طول روز، بر احساس امنیت کودک مؤثر خواهند بود. تماشای برنامه های تلویزیونی برای کودکان باید تحت کنترل باشد. مثلا فیلم های کارتونی که دارای داستان خشن و ترسناک هستند، ممکن است به ترس های کودک بیفزایند.

ترس ها بخش طبیعی رشد کودک هستند و آثار نامطلوب آنها را می توان با حمایت و راهنمایی والدین خنثی کرد.

برچسب ها: مهد کودک شقایق, بهترین مهد کودک های تهران, رشد کودک, رشد ذهنی کودک, ترس کودک

ما را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید