مهدکودک شقایق
پرورش کودک تیزهوش

پرورش کودک تیزهوش

1 1 1 1 1

تمام والدین میل دارند کودکان تيزهوشی داشته باشند. تجربه های آموزشی زودهنگام در منزل، می تواند زمینه مورد نیاز برای موفقیت در تحصیل و در زندگی را برای آنان فراهم سازد. در این مقاله آنچه والدین می توانند برای فعال کردن اندیشه کودکانشان انجام دهند، گفته شده است.

کودکی زمان مناسبی برای آموزش فیزیک کوانتوم نیست ولی زمان بسیار خوب و مناسبی برای انگیزش عشق به یادگیری، تحریک کنجکاوی و ایجاد عزت نفس در کودک است. فعالیت ها و بازی های مناسب، موجب رشد این ویژگی ها می شوند. با ایجاد این صفات و ویژگی ها در ذهن کودک، او در زمان مناسب آماده دست و پنجه نرم کردن با فیزیک و هر نوع مطلب دیگری است که علاقه او را برانگیزد.

کودکان تيزهوش به اطلاعاتی بیش از واقعیات عادی نیاز دارند. آنها می خواهند چگونگی استفاده از این اطلاعات را بدانند و میل دارند بدانند که چگونه حدس و تخمین بزنند، چگونه آنچه را می بینند تعبیر و تفسیر کنند و چگونه آنچه را در گذشته آموخته اند در موقعیت های جدید به کار گیرند. آنها باید بتوانند مسئله را از دیدگاه های متفاوت بررسی و مشاهده کنند. تفکر واقعاً خلاق یعنی یافتن راه حل های چندگانه برای یک مسئله، به جای تنها نشان دادن یک واکنش غیرارادی.

 

حتماً بخوانید: خواب کودک

 

انگیزش مهارت های زبانی

علاقه کودک به یادگیری، با تجارب اوليه او از طریق کتاب برانگیخته می شود. این گونه کودکان، اولین درس خواندن را بسیار قبل از کلاس اول و ورود به دبستان دریافت می کنند. این اولین درس، در زمان آرمیدن کودکی در آغوش مادر و گوش کردن به کتابی که برایش خوانده می شود، به او داده می شود و به این ترتیب او شیفته صداها و آهنگ های کلمات و زیبایی رنگ های تصاویر کتاب می شود. این تجربه خوشایند و مطبوع، عشق به کتاب و علاقه به کتاب خوانی را در کودک بر می انگیزد و پرورش می دهد.

کودک از طریق خواندن، با نوشتن نیز آشنا می شود. او تشخیص می دهد که خطوط سیاه و ریز و درشت و درهم در صفحه کتاب نوعی رمز و شناسه هستند و این رمزهای مخصوص هستند که موجب ماندگاری ابدی داستان می شوند.

حتی کودک خردسال هم قادر است در روند و فرآیند نوشتن همراهی و همکاری کند. او می تواند زیر نویسی را برای یکی از نقاشیهایش به فرد بزرگسال دیکته کند. او می تواند یک یادداشت تشکر تنظیم کند یا اقلامی را به فهرست خرید بیفزاید و می تواند حروف اسم خودش را درهم بریزد و آن را معکوس «بخواند». اگر شخصی گفته های کودک را یادداشت کند، کودک احساس می کند که کارش اهمیت دارد. یادداشت کردن گفته ها به او امکان می دهد که تصور کند می تواند آنها را دوباره بخواند.

گفتگو و ارتباط کلامی نیز یکی از شکل های کلیدی و اصلی اظهارنظر کردن است. هنگامی که کودک صحبت می کند، می آموزد که چگونه افکار خود را سازماندهی کند، آنها را به صورت منطقی اظهار نماید، چگونه کلمات را به کار بندد و ساختارهای دستور زبان را تمرین می کند. به گفته های کودک گوش فرا دهید. توجه جدی بزرگسالان به گفته های کودک، اعتماد به نفس او را افزایش می دهد. در اطراف کودک فضای حمایتگرانه ای ایجاد کنید که کودک در آن برای بیان افکارش، احساس آرامش کند. چنانچه کودک اطمینان داشته باشد که او را تمسخر نمی کنند، به احتمال زیاد، انتخاب های هوشمندانه و منطقی تری خواهد داشت. اندیشه مبتکرانه و خلاق ویژگی عمده دانشجویان و دانش آموزان خلاق و موفق است.

زمان صرف شام، موقعیت بسیار مناسبی برای گفتگوست. کودک می تواند با صحبت کردن درباره آنچه در طول روز انجام داده، خواندن سرودی که در مهد آموخته است یا حتی با پرسیدن و مطرح کردن یک چیستان، در جمع حاضران تأثیرگذار باشد.

 

حتماً بخوانید: با کودک خجالتی خود چه کنم؟

 

تحریک مهارت های ریاضی

مهارت های پیشرفته ریاضی، توانایی جداسازی و دسته بندی اشیاء را افزایش می دهد. کودکان خردسال، دارای آمادگی لازم برای یادگیری مفاهیم مساوی و متفاوت هستند. این مهارت ها را حتی حین شستن لباس هم می توان تمرین کرد. به این ترتیب که می توان لباس های چرک را از چند جنبه تقسیم بندی کرد. لباس ها را می توان با توجه به رنگ آنها یا با در نظر گرفتن صاحب لباس دسته بندی کرد. به این نحو، کودک در ضمن انجام کارهای لازم منزل، آموزش می بیند.

کودک همچنین قادر به تفکیک اشیا برحسب شكل آنهاست. با استفاده از مقوای کاردستی به رنگهای متفاوت و بریدن شکلهای مختلف هندسی، می توان یک سرگرمی تشخیص شکل برای کودک ترتیب داد. این شکل های بریده شده را به صورت پراکنده روی فرش اتاق قرار دهید و از کودک بخواهید مقواهای هم شکل را از بین آنها بیابد و کنار بگذارد. بعد از موفقیت کودک در این بازی، می توان از حروف الفبا استفاده کرد. مرحله مشکل تر این بازی، جداکردن شکل های مختلف براساس دو مشخصه آنها، مثلا یافتن و برداشتن مثلث های قرمز یا دایره های بنفش است.

اندازه گیری، نوعی تجربه عملی از مفاهیمی مانند بیشتر، کمتر، بلند و کوتاه است. استفاده و به کارگیری مجموعه ای از پیمانه های اندازه گیری هنگام حمام کردن کودک، در درک بهتر از مفاهیم بیشتر و کمتر مفید است. گیاهان نیز برای اندازه گیری ایده آل هستند. همراه با کودک، چند دانه از گیاهی را که به سرعت رشد می کند بکارید و سرعت رشد آنها را هر روز اندازه بگیرید. والدین حتی می توانند چگونگی یادداشت کردن رشد گیاه را به کودک نشان دهند.

کودک آمادگی لازم را دارد که بعضی مفاهیم اولیه اعداد را درک کند. او می تواند شمردن طوطی وار را یاد بگیرد و به محض یافتن توانایی انجام این کار، با انرژی تمام اشیایی را که در دنیای اطرافش با آنها مواجه می شود، می شمرد: پله های راه پله، اتومبیل های در حال حرکت در خیابان و افرادی را که در صف ایستاده اند. او همچنین نسبت عدد ۱ را با یک شیء منفرد در می یابد و نیز می آموزد عدد بزرگتر یعنی اشیای بیشتر و عدد کوچکتر یعنی اشیای کمتر. یک روش خوب برای نشان دادن این امر بازی با کارت اعداد است.

 

حتماً بخوانید: رشد ذهنی کودک

 

تحریک مهارت های دیداری

کودکان به مهارت های دیداری خوب نیاز دارند. نگریستن به اشیا و شکل ها راهی بسیار عالی برای تقویت این مهارت هاست. شکلهای مختلف را در همه مکان ها می توان مشاهده کرد. کودک را به نشان دادن دایره ها، مربع ها و مثلث ها در اشیای موجود در خانه تشویق و ترغیب کنید. این بازی در خارج از منزل نیز می تواند انجام شود. بعد از درک دقیق کودک از شکل ها، او را به مقایسه اندازه آنها تشویق کنید.

جورچین ها (پازل ها) نیز موجب رشد مهارت های دیداری و حل مسئله در کودک می شوند، زیرا او باید قطعات جداگانه جورچين را با یکدیگر مقایسه و بر هم منطبق کند تا یک الگوی کلی شکل بگیرد. کار با جورچین تمرینی برای حوصله، اصرار و پافشاری بر انجام کار است.

مشاهده تنها دیدن نیست. استفاده از جعبه احساس، حس لامسه کودک را تقویت می کند. اشیایی با ساختار و بافت متفاوت (یک سنگ صیقلی، قطعه ای کاغذ سمباده یا تکه ای پارچه مخمل) را در یک جعبه کفش یا پاکت کاغذی بزرگی قرار دهید. از کودک بخواهید با چشم های بسته از داخل جعبه چیزی انتخاب کند و بدون آنکه چشمهایش را باز کند آنچه را انتخاب کرده تشریح کند و نوع و شکل آن را حدس بزند.

با واداشتن کودک به تشخیص صداهای معمول در محیط اطراف، مثل زنگ در منزل، بوق اتومبیل یا صدای جاروبرقی، حس شنوایی او را به فعالیت وادارید.

بازی چشیدن را - در حالی که چشم های کودک بسته است - با قرار دادن لقمه های کوچک غذا یا تکه های کوچک میوه در دهان او انجام دهید و دقت کنید که آیا او می تواند موز، خیارشور و شکلات را از طریق چشیدن و مزه آنها از یکدیگر تشخیص دهد.

 

حتماً بخوانید: اختلال یادگیری در کودکان

 

تحریک تفکر و اندیشیدن

کودکان برای جمع بندی اطلاعات، به دست آوردن نتایج و پیش بینی کردن به تمرین نیاز دارند. این تمرین شالوده و زیربنای تفکر علمی است. انجام کارهای علمی همراه با کودکان خردسال به معنای انباشتن منزل از مواد شیمیایی خطرناک و لوله های آزمایش نیست، بلکه هدف پرسیدن سؤال هایی مانند «فکر می کنی چه اتفاقی خواهد افتاد؟» و سپس بافتن جواب است. این روش برای کودکی که فرآیند آموختنش کاملا بر مشاهده لمس کردن و انجام کار وابسته است، بسیار طبیعی است. آزمایش هایی که کودک سه ساله را مفتون خود می سازند، بسیار ساده اند: افزودن رنگ غذایی به آب یا قراردادن آب در معرض تابش خورشید. کودکانی که از آب بازی لذت می برند، جمع آوری اشیا و سپس حدس زدن اینکه کدام یک در آب فرو می رود و کدام یک شناور می ماند را دوست دارند.

حافظه خوب برای هر کس یک امتیاز با ارزش به شمار می آید. از کودک بخواهید تا جایی که می تواند حیوانات با رنگ های مختلف را نام ببرد. انواع ساده شده ای از بازی های میهمانی ها و جشن تولدها، یعنی بازی تمرکز برای کودک سه ساله سرگرم کننده و جالب توجه است. مثلا سه شیء متفاوت ولی آشنا را کنار هم بچینید و از کودک بخواهید به آنها دقت کند و سپس چشم هایش را ببندد. یکی از اشیا را بردارید و از کودک بخواهید چشم هایش را باز کند و بپرسید چه چیزی برداشته شده است. با مهارت یافتن کودک در این بازی، تعداد اشیا را بیشتر کنید و هر بار دو شیء را بردارید.

 

حتماً بخوانید: قوه تخیل کودکان

 

نقش تلویزیون در هوش کودکان

تلویزیون می تواند ابزاری برای یادگیری باشد. این وسیله، هنگامی که به یک سرگرمی ایمن، راحت و بدون دردسر برای کودکان تبدیل می شود، به موهبتی برای والدین بدل می گردد.

تماشای تلویزیون باید برنامه ریزی شده و تحت نظارت باشد. تماشای تلویزیون تجربه ای غیر فعال است که زمان بازی فعالانه و خلاق کودک را کاهش می دهد. تماشای بیش از حد تلویزیون به چاقی مفرط و کاهش دامنه توجه در کودکان منجر می شود. برنامه های خشونت آمیز تلویزیون ممکن است کودکان را پرخاشگر، هراسان و مستعد دیدن کابوس های شبانه نماید.

باید بین تماشای تلویزیون و سایر اولویت های زندگی کودک تعادل لازم برقرار شود تا تماشای تلویزیون به مانعی برای یادگیری کودک تبدیل نشود.

برچسب ها: اعتماد به نفس در کودکان, افزایش اعتماد به نفس کودکان, مهد کودک شقایق, تقویت هوش کودکان, بهترین مهد کودک های تهران, قوه تخیل کودکان, رشد ذهنی کودک, پرورش کودک تیزهوش

ما را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید