مهدکودک شقایق
ابزارهای یادگیری کودک

ابزارهای یادگیری کودک

1 1 1 1 1

شیوه طبیعی یادگیری برای کودک، بازی کردن است. برای کودکان، بازی کردن و یادگیری متضاد یکدیگر نیستند. کودکان از موقعیت های «یادگیری» که لذت بخش باشند بهره می برند. مثلا با استفاده از اسباب بازی های ساختمان سازی، کار کردن با پازل، دومينو، و اسباب بازیهای نخ کردنی و جور کردن رنگ ها، جنس ها، و شکل ها، کودکان مهارت هایی اساسی را فرا می گیرند که بعدها آنها را قادر می سازد خواندن، نوشتن، و شمردن را بیاموزند.

اسباب بازی های حاضری جهت یادگیری الزامی نیستند، زیرا کودکان به هر حال بازی ها و اسباب بازی هایی برای خودشان ابداع می کنند، ولی اسباب بازی های مناسب می توانند محرک لازم برای جستجو و کشف چیزهای جدید را فراهم کنند. نیازی هم نیست اسباب بازی ها گران یا پیچیده باشند. بهترین اسباب بازی ها آن هایی هستند که کودک را مجذوب خود می کنند و کودک بارها و بارها به سراغ آنها می رود. غالباً یک وسیله خانگی مثل لگن لباسشویی که می توان از آن به عنوان قایق، اتومبیل، یا استخر استفاده کرد، اسباب ساعت ها بازی تخیلی را فراهم می آورد. در حقیقت برای فراهم کردن نوع وسایل بازی که برای تضمین پیشرفت عقلی آتی کودک ضروری است. لازم نیست حتی یک اسباب بازی «آموزشی» بخرید!

 

حتماً بخوانید: عوامل مؤثر بر رشد کودک

 

ایجاد محیط محرک برای کودک

یکی از راه هایی که می توانید رشد کودک خود را تسریع کنید، عبارت است از تشویق بازی های خلاق با استفاده از یک محیط جذاب. روشی که شما برای چیدن و نمایش اسباب بازی های کودکتان به کار می برید تا حدود زیادی در تعیین اینکه آیا او با آنها با خواهد کرد یا نه، نقش دارد. اگر اسباب بازی ها به صورت درهم و برهم داخل جعبه ای ریخته شوند، برای کودک جذابیتی نخواهند داشت. در حالی که اگر اسباب بازی ها خوب به نمایش گذاشته شده و با نظم و ترتیب به صورت مناظر کوچک یا تابلوهای کوچک چیده شده باشند، او را به بازی کردن و ترتیب دادن آرایش های ابتکاری دیگر تحریک می کنند.

وجود فضاهایی برای بازی در حوزه فعالیت های خاص، مثل یک سینی پر از شن، یک میز رنگ آمیزی و جایی که کودک بتواند آب بازی کند، مفید است. در صورتی که از لحاظ ایمنی احتیاط های لازم را به عمل آورید، آشپزخانه محل ایده آلی برای بازی کردن است. بخصوص اگر میز و صندلی مناسب کودک، اجاق اسباب بازی و مقداری ظرف و ظروف و دیگ و ماهیتابه برای بازی وجود داشته باشد. می توان گوشه ای را برای عروسک ها در نظر گرفت که کودک بتواند هرشب عروسک ها را بخواباند و صبح روز بعد آنها را برای صبحانه بیدار کند. اسباب بازیها می توانند ساده باشند، گهواره ها را می توان از سبدهایی که یک لایه پارچه داخل آنها انداخته شده است ساخت، و افزودن یک صندلی بچه بسیار کوچک، و یک کمد کشویی برای لباس های عروسک ها به ایجاد فضایی واقعی نما برای خانه عروسک ها کمک می کند.

یک محیط جالب فقط به داخل منزل محدود نمی شود. اگر شانس داشتن یک باغچه بزرگ یا باغ را دارید، می توانید آن را با تجهیزات مناسبی مانند جعبه شن، تاب، سرسره نردبان، تخته تعادل، و تپه کوچکی ایجاد شده در زمین چمن، که همگی محرک قوة تخت کودکتان هستند، پر کنید.

 

حتماً بخوانید: خلاقیت و کودک

 

انتخاب اسباب بازی برای کودک

همه کسانی که این موضوع به سرشان آمده است، می فهمند چقدر ناراحت کننده است دیدن اینکه پس از صرف ساعت ها وقت برای انتخاب بی خطر ترین، خوش رنگ ترین، سرگرم کننده ترین و آموزشی ترین اسباب بازی برای کودکشان، گیرنده ناسپاس بدون اطلاع از امکانات انگیزش بخش ارائه شده به او هنوز به بازی با درپوش ماهیتابه مورد علاقه اش ادامه می دهد! درسی که باید بگیرید این است که انتخاب بهترین اسباب بازی برای کودک کاری تقریباً ناممکن است. بهترین اسباب بازی آن است که کودک را مجذوب خود می کند و او دوباره و دوباره به سراغ آن می رود و تحریک و لذت بیشتر و بیشتری از آن کسب می کند. این اسباب بازی ممکن است خیلی گران یا خیلی ارزان تمام شود ولی نهایتاً همان اسباب بازی است که کودک از آن لذت می برد و بیشترین امکانات یادگیری را برای وی فراهم می آورد.

برخلاف آنچه والدین انتظار دارند، هرقدر اسباب بازی دارای شکل غیر اختصاصی تر و بنیادی تری باشد، جای بیشتری برای قوه تخیل کودک باقی می گذارد. مثلاً شاید یک تکه چوب که می توان از آن به عنوان شمشیر، چوب جادوگری، یا باتوم پلیس استفاده کرد بیشتر از یک عروسک با لباس های گران قیمت که فقط می تواند یک شخصیت داشته باشد، به خلاقیت کودک شما کمک کند.

با وجود این، اسباب بازی های بسیار خوبی وجود دارد که چنان طراحی شده اند که قادرند محرکی برای کودک شما جهت جستجو و کشف چیزهای جدید و یادگیری مهارت های نو باشند. معیارهایی که متعاقباً گفته می شود به شما کمک می کند بهترین اسباب بازی را برای کودکتان انتخاب کنید.

 

حتماً بخوانید: تقویت هوش کودکان

 

تناسب سنی اسباب بازی

یکی از مهم ترین نکاتی که باید به یاد داشته باشید این است که کودکان، به ویژه در سه سال اول زندگی، به سرعت تغییر می کنند و اسباب بازیی که یک کودک دو ماهه را سرگرم می کند برای یک کودک دو ساله سرگرم کننده نیست و برعکس. کودکان همگام با رشد خود به محرکهای متفاوتی نیاز دارند و انتخاب اسباب بازی بایستی بر اساس نیازهای متغیر آنها باشد. تناسب داشتن اسباب بازی انتخاب شده با سن کودک بسیار مهم است. اگر اسباب بازی خیلی پیشرفته باشد کودک نمی داند چگونه با آن بازی کند و لذت زیادی از آن نمی برد. اگر هم بسیار ابتدایی باشد حوصله کودک زود سر می رود.

کودکان خیلی خردسال به اسباب بازی هایی نیاز دارند که هر پنج حواس آنها را تحریک کند. اسباب بازیهای مناسب برای کودک زیر یک سال آنهایی هستند که رنگ ها، حالات مختلف سطح نرمی یا زبری و غیره)، مواد، و شکل های جالب و متنوع را به کودک می نمایانند. اسباب بازی هایی که صدا در می آورند و نسبت به عملی که با آنها انجام می شود، واکنش نشان می دهند، مثل جغجغه، به کودک احساس تسلط و کنترل می دهند و رشد مهارتهای دستی و هماهنگی او را تسریع می کنند.

کودکان نوپا از بازیهای «داخل گذاشتن - بیرون آوردن» لذت می برند، لذا مکعب هایی با اندازه ها و شکلهای مختلف، فنجان های پلاستیکی، قاشق، اسباب بازیهای داخل حمام، پیاله، صفحه های گردی که روی قطعات چوبی عمودی سوار می شوند، و هرمهای اسباب بازی، همگی از اسباب بازیهای مورد علاقه آنها هستند. اسباب بازی مفید و بادوام برای این مرحله، یک بسته مکعب با انداز در شکلهای مختلف است که در این سن برای انجام بازیهای داخل گذاشتن بیرون آوردن و به آن برای انجام بازی های تخیلی مهمی مثل خانه سازی، قایق سازی، و غیره به کار می رود.

در حدود دو سالگی، کودکان مهارت چرخش مچ دست را کسب می کنند که آنها را قادر می سازد چیزهای مختلف را بپیچانند و درها را باز کنند. اسباب بازی هایی که درپوش پیچی دارند، مکعب هایی که داخل هم چفت می شوند، مجموعه اشکال پیشرفته تر با قطعاتی شکل های مختلف که هر یک فقط در داخل یک سوراخ جا می گیرد، تابلو شکل و میز نجاری همگی اسباب بازی های مناسبی برای رشد کودکان در این مرحله سنی به شمار می روند.

کودک پیش دبستانی همچنان از بازی با مکعب ها، وسایل نقاشی و رنگ آمیزی، و هر چیزی که محرک بازی های تخیلی باشد لذت می برد. او می تواند شروع به انجام بازیهای ساده با کارتهای بازی یا دومینوهای تصویری کند. تمام بچه ها بازی کردن را دوست دارند و این برای کودکان مفید است زیرا سبب تقویت دوراندیشی و توانایی پیش بینی عواقب یک کار می شود. بازی همچنین فرصتی است که کودکان هم گاهی بر شما غلبه کنند. به یاد داشته باشید که اگر شما هم در بازیها شرکت کنید، جنبه آموزشی بازی برای کودکانتان بیشتر می شود. مثلا بازیهای کارتی نه تنها تسلط کودکان بر اعداد را بیشتر می کند، بلکه مسلط شدن بر راهبردها (استراتژی) را نیز تقویت می کند. این کیفیت برای کمک به کودکان در جهت تلاش برای رسیدن به اهداف مختلف حائز اهمیت است. همچنین سبب تمرکز حواس و پشتکار در اهتمام به یک کار بخصوص تا تمام کردن آن می شود، و رشد ذهنی کودکان را سرعت می بخشد.

 

حتماً بخوانید: آموزش زبان انگلیسی در مهد کودک شقایق

 

چند منظوری و تحرک بخشی اسباب بازی

هنگام خرید اسباب بازی، غیر از توجه به تناسب آن برای محدوده سنی کودک، باید به چند نکته دیگر نیز دقت کنید. اول اینکه آیا کاملا بی خطر است؟ دوم اینکه آیا تحریک بخش است؟ سوم، آیا ارزش بازی کردن دارد؟ به عبارت دیگر آیا اسباب بازی آنقدر چندمنظوره هست که برای انواع بازیها کاربرد داشته باشد و با افزایش سن کودک هنوز قابل استفاده باشد. چهارم، خیلی ساده، آیا سرگرم کننده هست؟ برای اینکه مقایسه بسیار ساده ای کرده باشیم، یک بسته مکعب، اسباب بازی مناسبی است زیرا می توان در سنین مختلف به یک اندازه از آن لذت برد و محرک قوه تخیل و بازی فعال است. اسباب بازیهای مکانیکی این اندازه مفید نیستند زیرا نمی توان کار زیادی با آنها کرد و کودک خیلی زود حوصله اش از آنها سر می رود. همه ما می دانیم که اسباب بازیها می توانند ارزش آموزشی داشته باشند، ولی این را نیز باید بدانید که اسباب بازی ها می توانند ادراکات کودکان را غنی سازند. اسباب بازیهایی که از این نظر بیشترین فایده را دارند آنهایی هستند که کودک شما می تواند با آنها کاری انجام دهد، نه اینکه صرفا مجبور باشد به صورتی کلیشه ای و از پیش تعیین شده با آنها بازی کند.

مثلاً اسباب بازی هایی که به هم چفت می شوند یا به هم می چسبند و با استفاده از آنها می توان چیزهای مختلفی را ساخت، از سنین پایین به کودکان می آموزند که می توانند چیزها را با استفاده از مهارت دستی و ذهنی خود تغییر دهند. به علاوه هوش فضایی و عمق ادراک آنها را نیز افزایش می دهند. از آنجا که پسرها عموماً در این زمینه ها استعداد بیشتری دارند، این قبیل اسباب بازی ها بخصوص برای دخترها مفیدند.

اگر کودک شما هنوز درپوش ماهیتابه را ترجیح می دهد، مأیوس نشوید، زیرا وسایل خانه می توانند اسباب بازی های بسیار مفید، سرگرم کننده، و ایمنی باشند. برای داشتن ارزیابی صحیحی از اینکه آیا شما در هر برهه زمانی خاص، بهترین اسباب بازی ممکن را انتخاب کرده اید یا خیر، واکنش کودک شما بیشترین اهمیت را دارد. شما مجبور نیستید جدیدترین اسباب بازی های آموزشی را خریداری کنید زیرا هر چیزی که کودک شما را مجذوب کند برای او جنبه آموزشی دارد. کودکان ذاتاً یادگیرنده هستند و هر چیزی که مورد علاقه کودک قرار بگیرد، چیزی به او می آموزد.

 

بی خطر بودن اسباب بازی

بدیهی است که مهمترین نکته هنگام خریدن یا درست کردن اسباب بازی برای کودک، بی خطر بودن آن است. هرچند ضرب دیدگی، کبودی، و خراشیدگی بخشی طبیعی و غیر قابل اجتناب از بازی یک کودک ماجراجو است، راه هایی نیز وجود دارد که به کمک آنها می توانید مطمئن شوید آنچه که در اختیار کودک خود می گذارید تا با آن بازی کند یک اسباب بازی بی خطر و سرگرم کننده است و نه یک اسلحه بالقوه مضر. لطیفه ای قدیمی هست که می گوید «ما یک اسباب بازی نشکن برای بچه خریدیم و او بقیه اسباب بازی ها را با آن شکست.» این لطیفه از نظر اکثر والدین که می دانند کودکان تا چه حد می توانند مخرب باشند، کاملا درست است. بنابراین نه تنها بایستی اسباب بازی ها را هنگام خرید از نظر نقایص خطرناک در طراحی آنها کنترل کنید بلکه پس از آن هم باید در فواصل منظم این کار را تکرار کنید تا مطمئن شوید عیب خطرسازی پیدا نکرده اند. مثلا آیا چشم های خرس عروسکی در اثر کشیدن مکرر شل نشده است؟ آیا قسمت های پلاستیکی اسباب بازی نشکسته و لبه تیزی به جا نگذاشته است؟ بدیهی است اسباب بازی هایی که برای اطفال بسیار خردسال ساخته می شوند بایستی با دقت خاصی ساخته شده باشند زیرا این اطفال توانایی لازم برای خلاص شدن از دردسرهای احتمالی را که ممکن است یک اسباب بازی برایشان پیش آورد، ندارند.

 

برچسب ها: بهترین مهد کودک های تهران, خلاقیت و کودک, ابزارهای یادگیری کودک

ما را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید